หนึ่งในคำถามที่พบได้บ่อยจากผู้ป่วยโรคไต คือ
“ทำไมพักผ่อนแล้ว แต่ยังเหนื่อยอยู่”
บางคนตื่นเช้ามาก็รู้สึกอ่อนเพลีย เดินไม่ไกลก็หมดแรง ทำงานบ้านเพียงเล็กน้อยก็ต้องนั่งพัก ทั้งที่ก่อนหน้านี้เคยใช้ชีวิตได้ตามปกติ
หลายคนคิดว่าเป็นเพราะอายุมากขึ้น หรือร่างกายไม่แข็งแรงเหมือนเดิม แต่ในความเป็นจริง ความเหนื่อยล้าอาจเป็นหนึ่งในอาการสำคัญของโรคไตที่หลายคนไม่รู้
ความเหนื่อยของผู้ป่วยโรคไต ไม่เหมือนความเหนื่อยทั่วไป
คนทั่วไปอาจเหนื่อยจากการทำงานหนัก ออกกำลังกาย หรือพักผ่อนไม่เพียงพอ
แต่สำหรับผู้ป่วยโรคไต ความเหนื่อยอาจเกิดขึ้นได้แม้ไม่ได้ใช้แรงมาก
บางคนอธิบายว่า
-เหมือนมีพลังงานไม่พอ
-ทำอะไรก็หมดแรง
-รู้สึกอ่อนเพลียตลอดวัน
-พักแล้วไม่สดชื่น
อาการเหล่านี้ส่งผลต่อคุณภาพชีวิตโดยตรง ทั้งการทำงาน การใช้ชีวิตประจำวัน และสุขภาพจิต
ไตเกี่ยวอะไรกับพลังงานของร่างกาย
หลายคนรู้ว่าไตมีหน้าที่กรองของเสีย
แต่จริง ๆ แล้ว ไตยังมีหน้าที่สำคัญอีกอย่าง คือ การสร้างฮอร์โมนที่ช่วยกระตุ้นการผลิตเม็ดเลือดแดง
เม็ดเลือดแดงมีหน้าที่นำออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะต่าง ๆ ทั่วร่างกาย
เมื่อไตทำงานลดลง การสร้างฮอร์โมนชนิดนี้ก็ลดลงตามไปด้วย
ผลที่เกิดขึ้น คือ ภาวะโลหิตจาง
และนั่นคือสาเหตุสำคัญที่ทำให้ผู้ป่วยโรคไตรู้สึกเหนื่อยง่ายกว่าปกติ
โลหิตจาง ตัวการสำคัญที่ทำให้ไม่มีแรง
เมื่อร่างกายมีเม็ดเลือดแดงไม่เพียงพอ ออกซิเจนที่ส่งไปยังอวัยวะต่าง ๆ จะลดลง
ส่งผลให้เกิดอาการ เช่น
-อ่อนเพลีย
-เหนื่อยง่าย
-เวียนศีรษะ
-หน้ามืด
-หายใจเร็วขึ้นเวลาออกแรง
บางคนอาจรู้สึกว่าแค่เดินขึ้นบันไดไม่กี่ขั้นก็เหนื่อยกว่าที่เคย
ของเสียสะสม ก็ทำให้ร่างกายล้าได้เช่นกัน
เมื่อไตกรองของเสียได้น้อยลง ของเสียบางส่วนจะเริ่มสะสมอยู่ในกระแสเลือด
ภาวะนี้ส่งผลให้เกิดอาการต่าง ๆ เช่น
-เบื่ออาหาร
-คลื่นไส้
-นอนไม่หลับ
-อ่อนเพลีย
-สมาธิลดลง
ยิ่งไตทำงานลดลงมากเท่าไร ร่างกายก็ยิ่งรับภาระมากขึ้นเท่านั้น
ทำไมผู้ป่วยโรคไตถึงนอนไม่ค่อยหลับ
ผู้ป่วยโรคไตจำนวนไม่น้อยมีปัญหาเรื่องการนอน
ไม่ว่าจะเป็น
-หลับยาก
-หลับไม่สนิท
-ตื่นกลางดึกบ่อย
-ปัสสาวะตอนกลางคืนหลายครั้ง
เมื่อคุณภาพการนอนลดลง ร่างกายจึงฟื้นตัวได้ไม่เต็มที่
ทำให้เกิดวงจร “ยิ่งเหนื่อย ยิ่งพักไม่พอ”
การอักเสบเรื้อรัง อีกปัจจัยที่ซ่อนอยู่
ปัจจุบันมีการศึกษาจำนวนมากที่พบว่า ผู้ป่วยโรคไตมักมีภาวะการอักเสบเรื้อรังในร่างกายร่วมด้วย
ภาวะนี้อาจเกิดจาก
-โรคประจำตัว
-ความเครียดสะสม
-ภาวะอ้วน
-พฤติกรรมการกิน
-การทำงานของไตที่ลดลง
เมื่อเกิดการอักเสบต่อเนื่อง ร่างกายจะใช้พลังงานมากขึ้นในการจัดการกับความผิดปกติภายใน
จึงยิ่งทำให้รู้สึกเหนื่อยและอ่อนล้าได้ง่าย
ดูแลตัวเองอย่างไร เมื่อเป็นโรคไต
แม้โรคไตจะเป็นภาวะเรื้อรัง แต่ผู้ป่วยสามารถดูแลตัวเองเพื่อให้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้
แนวทางสำคัญ ได้แก่
-ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด
-ควบคุมความดันโลหิต
-รับประทานอาหารตามคำแนะนำของแพทย์
-พักผ่อนให้เพียงพอ
-ออกกำลังกายอย่างเหมาะสม
-ตรวจสุขภาพอย่างสม่ำเสมอ
-หลีกเลี่ยงการใช้ยาโดยไม่จำเป็น
การดูแลอย่างต่อเนื่องสามารถช่วยชะลอความเสื่อมของไตและลดผลกระทบต่อการใช้ชีวิตได้
Fucoidan กับการดูแลสุขภาพผู้ป่วยโรคไต
Fucoidan เป็นสารสกัดจากสาหร่ายทะเลสีน้ำตาลที่ได้รับความสนใจในด้านการดูแลสุขภาพและสมดุลของร่างกาย
มีการศึกษาถึงบทบาทของ Fucoidan ในด้านการสนับสนุนภูมิคุ้มกัน การดูแลภาวะอักเสบ และการส่งเสริมสุขภาพโดยรวม ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับผู้ที่มีโรคเรื้อรัง
สำหรับผู้ป่วยโรคไต การดูแลสุขภาพจากภายในควบคู่กับการรักษาตามคำแนะนำของแพทย์ อาจช่วยให้ร่างกายรับมือกับความเหนื่อยล้าและมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้นได้
เพราะเป้าหมายของการดูแลโรคไต ไม่ใช่เพียงการยืดอายุของไต แต่คือการทำให้ทุกวันของชีวิตยังคงมีพลังและใช้ชีวิตได้อย่างมีคุณภาพ
