เวลาปวดหัว ปวดหลัง ปวดคอ หรือปวดเมื่อยจากการทำงาน หลายคนเลือกหยิบยาแก้ปวดมากินทันที เพราะสะดวกและช่วยให้อาการดีขึ้นได้อย่างรวดเร็ว
บางคนพกยาแก้ปวดติดตัวไว้ตลอด บางคนกินสัปดาห์ละหลายครั้ง และบางคนใช้ต่อเนื่องเป็นเวลาหลายปี
แต่เคยสงสัยหรือไม่ว่า ยาแก้ปวดที่เราคุ้นเคยกันดี อาจส่งผลต่อสุขภาพไตในระยะยาวได้
แม้จะเป็นยาที่หาซื้อได้ทั่วไป แต่หากใช้ไม่ถูกวิธี หรือใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน ก็อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อโรคไตได้เช่นกัน
ไตเกี่ยวข้องกับยาแก้ปวดอย่างไร
หลังจากรับประทานยาเข้าสู่ร่างกาย ตับและไตจะเป็นอวัยวะหลักที่ช่วยกำจัดสารต่าง ๆ ออกจากร่างกาย
โดยเฉพาะไต ซึ่งมีหน้าที่กรองของเสียและขับออกทางปัสสาวะ
เมื่อมีการใช้ยาบางชนิดเป็นประจำ ไตจะต้องทำงานหนักขึ้นในการกำจัดสารเหล่านั้น
หากเกิดขึ้นต่อเนื่องเป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อประสิทธิภาพการทำงานของไตได้
ยาแก้ปวดชนิดไหนที่ควรระวัง
ยาแก้ปวดที่มีความเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อไตมากที่สุด คือกลุ่มที่เรียกว่า NSAIDs (Non-Steroidal Anti-Inflammatory Drugs)
เช่น
-Ibuprofen
-Diclofenac
-Naproxen
-Celecoxib
ยาเหล่านี้มีประสิทธิภาพในการลดอาการปวดและการอักเสบได้ดี
แต่หากใช้ต่อเนื่องเป็นเวลานาน หรือใช้ในปริมาณมาก อาจส่งผลต่อการไหลเวียนเลือดที่ไปเลี้ยงไต
โดยเฉพาะในผู้ที่มีโรคประจำตัวอยู่แล้ว
ใครบ้างที่เสี่ยงมากกว่าคนทั่วไป
แม้คนสุขภาพดีอาจไม่ได้รับผลกระทบในทันที แต่บางกลุ่มควรระมัดระวังเป็นพิเศษ ได้แก่
-ผู้ป่วยโรคเบาหวาน
-ผู้ป่วยความดันโลหิตสูง
-ผู้สูงอายุ
-ผู้ป่วยโรคหัวใจ
-ผู้ที่มีโรคไตอยู่แล้ว
-ผู้ที่รับประทานยาหลายชนิดพร้อมกัน
ในกลุ่มเหล่านี้ ไตอาจมีความสามารถในการปรับตัวน้อยกว่าคนทั่วไป
จึงมีโอกาสได้รับผลกระทบจากยาได้มากกว่า
ไตเสื่อมไม่ได้เกิดจากยาแก้ปวดอย่างเดียว
หลายคนเข้าใจว่าโรคไตเกิดจากการกินยาแก้ปวดเพียงอย่างเดียว
แต่ในความเป็นจริง โรคไตมักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน เช่น
-เบาหวาน
-ความดันโลหิตสูง
-ภาวะอ้วน
-สูบบุหรี่
-ดื่มแอลกอฮอล์เป็นประจำ
-นอนน้อย
-ภาวะอักเสบเรื้อรัง
ยาแก้ปวดจึงอาจเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัยที่เร่งให้ปัญหาเกิดเร็วขึ้น
สัญญาณเตือนว่าไตอาจเริ่มมีปัญหา
โรคไตในระยะแรกมักไม่แสดงอาการชัดเจน
แต่เมื่อการทำงานของไตเริ่มลดลง อาจพบอาการ เช่น
-เหนื่อยง่าย
-อ่อนเพลีย
-บวมที่เท้าหรือข้อเท้า
-ปัสสาวะผิดปกติ
-ปัสสาวะบ่อยตอนกลางคืน
-ความดันโลหิตสูงขึ้น
ปัญหาคือ อาการเหล่านี้มักเกิดขึ้นเมื่อไตเสียหายไปแล้วระดับหนึ่ง
จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการตรวจสุขภาพประจำปีจึงมีความสำคัญ
การอักเสบเรื้อรัง ส่งผลต่อไตอย่างไร
นอกจากยาและโรคประจำตัวแล้ว การอักเสบเรื้อรังในร่างกายยังเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่ได้รับความสนใจมากขึ้นในปัจจุบัน
พฤติกรรมต่าง ๆ เช่น
-กินอาหารแปรรูป
-กินหวานมากเกินไป
-ความเครียดสะสม
-พักผ่อนไม่เพียงพอ
สามารถกระตุ้นให้เกิดการอักเสบระดับต่ำในร่างกายได้อย่างต่อเนื่อง
เมื่อเกิดขึ้นเป็นเวลานาน อาจส่งผลต่อหลอดเลือด หัวใจ และไตได้ในอนาคต
ดูแลไตอย่างไร หากจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวด
หากจำเป็นต้องใช้ยาแก้ปวด ควรปฏิบัติดังนี้
-ใช้ตามคำแนะนำของแพทย์หรือเภสัชกร
-หลีกเลี่ยงการใช้ติดต่อกันเป็นเวลานาน
-ดื่มน้ำให้เพียงพอ
-ตรวจสุขภาพและตรวจค่าไตสม่ำเสมอ
-ควบคุมโรคประจำตัวให้ดี
-หลีกเลี่ยงการซื้อยารับประทานเองเป็นประจำ
สิ่งสำคัญคือไม่ควรมองว่ายาแก้ปวดเป็นเรื่องเล็ก เพราะการใช้ยาอย่างถูกต้องจะช่วยลดความเสี่ยงต่อสุขภาพในระยะยาวได้
Fucoidan กับการดูแลสุขภาพไตและร่างกาย
Fucoidan เป็นสารสกัดจากสาหร่ายทะเลสีน้ำตาลที่ได้รับความสนใจในวงการสุขภาพจากคุณสมบัติในการสนับสนุนสมดุลของร่างกาย
มีการศึกษาถึงบทบาทของ Fucoidan ในด้านการดูแลภูมิคุ้มกัน การลดภาวะอักเสบ และการส่งเสริมสุขภาพโดยรวม ซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญสำหรับผู้ที่ต้องการดูแลสุขภาพในระยะยาว
แม้ Fucoidan จะไม่ใช่ยาและไม่สามารถรักษาโรคไตได้ แต่การดูแลสุขภาพจากภายในควบคู่กับการใช้ชีวิตที่เหมาะสม อาจช่วยให้ร่างกายพร้อมรับมือกับความเสื่อมที่เกิดขึ้นตามวัยได้ดีขึ้น
เพราะสุขภาพไตไม่ได้ถูกทำลายในวันเดียว แต่เกิดจากพฤติกรรมเล็ก ๆ ที่สะสมทุกวันเช่นกัน
